Zamierzam zamieścić na stronie www informację promującą mój ośrodek jeździecki. Czy do tego celu mogę wykorzystać zdjęcia z Internetu? Czy są one chronione prawami autorskimi?

Na pytanie czytelnika można by odpowiedzieć niezwykle krótko. Zdjęcie zamieszczone w Internecie, tak jak każda inna fotografia będąca przejawem twórczej działalności, jest chronione prawami autorskimi. Co do zasady bez zgody autora lub innego podmiotu, któremu prawa autorskie przysługują, nie można z tych fotografii w sposób legalny korzystać.
Z doświadczenia wiem, że wątpliwości naszego czytelnika nie stanowią odosobnionego przypadku. Nieograniczony dostęp, techniczna łatwość pozyskania i przetwarzania obrazu oraz aura wirtualnej wolności towarzysząca globalnej sieci, niekiedy stwarza wrażenie, że twórcom fotografii zamieszczającym swoje prace w internecie nie przysługują żadne prawa i każdy może z tych fotografii dowolnie korzystać.
Nie jest to jednak prawda.

Fotografia jako przedmiot praw autorskich
Zgodnie z obowiązującą ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, przedmiotem praw autorskich jest utwór rozumiany jako każdy przejaw twórczości o indywidualnym charakterze, niezależnie od postaci, wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. W myśl ustawy do utworów zaliczamy zarówno dzieła literackie, plastyczne, jak i fotografie.
Sam utwór nie musi być ukończony. Ochronie podlega nie tylko ostateczna postać utworu lecz także jego plany, zarysy, szkice, modele, projekty itp.
Z prawnej ochrony korzystają także zdjęcia reporterskie. Co prawda fotografie reporterskie można rozpowszechniać także bez szczególnej zgody twórcy, ale jedynie na określonych w ustawie warunkach w ramach tzw. dozwolonego użytku publicznego.
Nie wszystkie zdjęcia mają charakter twórczy, a tym samym podlegają ochronie prawnoautorskiej. Do takich zdjęć należą np. fotografie dokumentujące czy reprodukcyjne.

Autor
W myśl przepisów prawo autorskie do utworu przysługuje jego twórcy (autorowi), o ile ustawa nie stanowi inaczej. W prawie autorskim funkcjonuje domniemanie prawne ułatwiające twórcy wykazanie swojego autorstwa. Domniemywa się, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu.
Autor ma prawo opublikować utwór bez ujawniania swego nazwiska. W takim wypadku w wykonywaniu praw autorskich, autora zastępuje wydawca lub producent albo organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, np. Związek Polskich Artystów Fotografików.
Warto podkreślić, iż wynikająca z ustawy ochrona praw autorskich przysługuje twórcy niezależnie od spełnienia przez niego jakichkolwiek formalności.

W prawie autorskim wyróżnia się dwie podstawowe grupy praw: osobiste prawa autorskie i prawa majątkowe.

Pełny artykuł oraz wiele innych cennych informacji oraz praktycznych porad znajdziesz w najnowszym, lutowym wydaniu Koni i Rumaków